Papa gaat op cursus

Dat jíj naar zwangerschapsyoga of -haptonomie gaat, daar kijkt niemand van op. Maar wat doet híj, behalve die ene partneravond? Deze drie vaders wilden zich grondig voorbereiden en gingen op zwangerschapscursus.

Gertjan (47) is getrouwd en zelfstandig ondernemer. Hij heeft een zoon (20) en dochter (19) uit een eerder huwelijk. toen zijn huidige vrouw Marije (36) zwanger was van zoon Tibbe (nu 6 maanden), volgde hij samen met haar een cursus zwangerschapshaptonomie.

Gertjan: “Tibbe reageert goed op mij, vanaf het begin heb ik al goed contact met hem. Misschien komt dat wel door de zwangerschapshaptonomie, wie zal het zeggen. Marije en ik hebben wel even getwijfeld of we überhaupt naar de cursus zouden gaan. Allebei hadden we het boekje ‘Help, ik heb mijn vrouw zwanger gemaakt’ van Kluun gelezen. Daarin staat een hilarisch hoofdstuk over hapto ‘open van onder’ Jos. We waren op z’n zachtst gezegd een beetje sceptisch en hadden samen allerlei lachwekkende taferelen à la hapto Jos zitten doornemen. Toen Brigitte het tijdens de eerste avond prompt had over ‘open van onder’ moesten we dan ook ontzettend lachen. Na onze uitleg was het ijs tussen Brigitte en ons gelukkig snel gebroken.

Hoewel ik zwangerschapshaptonomie – dat ons was aanbevolen door een kennis – in eerste instantie een beetje zweverig vond, was dat gelukkig helemaal niet het geval. De haptonomie was voor mij echt een rustpunt, een moment waarop mijn vrouw en ik met elkaar en de baby bezig waren. Ik merkte dat ik met muziek en door aanraking van de buik echt contact maakte met de baby. Die reageerde op wat ik deed, en dat maakte het voor mij de moeite waard. De cursus ging ook over praktische zaken: hoe ga je met kwaaltjes om? Wat kun je als man doen om de bevalpijn te verlichten? Als Marije bijvoorbeeld een harde buik had en ik legde mijn handen op haar rug, dan reageerde de baby daar meteen op, heel bijzonder.

Door de cursus heb ik de zwangerschap van Tibbe een stuk bewuster meegemaakt. Je maakt al contact met de baby terwijl die nog in de buik zit. Daardoor ben je gevoelsmatig eerder vader en is het makkelijker om aan de baby te wennen als die er eenmaal is. Ik kon natuurlijk goed vergelijken, omdat ik bij de eerste twee geen zwangerschapscursus heb gevolgd. Toen voelde ik me erg machteloos. Natuurlijk kun je makkelijk lacherig worden als het gaat over ‘open van onder’, over ontspannen de bevalling ingaan en over uitdrukkingen als ‘het kind gaat van de glijbaan’, maar uiteindelijk heb ik veel aan de cursus gehad. Weten waar je aan toe bent en hoe de bevalling zal verlopen, helpt enorm. De beste tip die ik kreeg? Contact blijven maken met elkaar. Je vrouw af en toe diep in de ogen kijken en met elkaar bezig zijn. En dat betekent bijvoorbeeld ook een hand op haar onderrug leggen om tegendruk te geven.

Uiteindelijk konden we een groot deel van de voorbereidingen niet in de praktijk brengen, omdat de bevalling zo snel ging. Iets te snel, als je het mij vraagt. Het voelde alsnog alsof het ons overkwam. Vanwege het Hellp-syndroom was mijn vrouw opgenomen in het ziekenhuis. De bevalling mocht dus niet te lang meer op zich laten wachten. Na twee dagen werd geprobeerd de baarmoedermond week te maken, dat werkte niet. Maar toen Marije net voor middernacht in bad mocht, braken haar vliezen spontaan. Binnen drie kwartier zat ze op vijf centimeter ontsluiting en twee uur ’s nachts werd Tibbe geboren.”

*****

Vegard (37) is getrouwd met elise (34) en zelfstandig ondernemer. Hij volgde zowel bij de eerste zwangerschap van dochter Elina (21 maanden) als bij de tweede (uitgerekend in februari) de cursus aanpakken voor aanstaande Vaders.

Vegard: “Het was mijn vrouw die me attendeerde op het bestaan van de cursus. Zelf was ik er niet zo mee bezig. Deze cursus kostte niet zoveel tijd en sprak me inhoudelijk ook nog eens aan. Dat de cursus werd gegeven door een mannelijke verloskundige vond ik een groot pluspunt. Een man begrijpt een andere man beter en hij weet als verloskundige natuurlijk precies wat er gaat gebeuren. De cursus is feitelijk en no-nonsense, er wordt duidelijk en eerlijk verteld dat bevallen keihard werken is, dat het veel pijn gaat doen, de harde realiteit.

Een van de beste tips die ik heb gekregen, is om een beetje streng te zijn tijdens de bevalling, vastberaden. Het helpt niet om steeds lief te zijn. En als het lukt: wat humor op z’n tijd doet wonderen en helpt om te ontspannen. Ik wilde vooral graag leren hoe ik mezelf nuttig zou kunnen maken, ik wilde Elise op een goede manier kunnen steunen. Puur praktisch dus. Ik heb het er niet met veel mensen over gehad, alleen met een paar vrienden die ook kinderen hebben. Ze vonden het eigenlijk wel jammer dat zijzelf geen cursus hadden gevolgd ter voorbereiding.

Volgens mij beseffen veel mannen niet dat ze een belangrijke rol kunnen spelen tijdens de bevalling. De meesten denken er ook niet zo over na, ze hebben een houding van ‘we zien wel hoe het loopt’. Dat was voor mij ook zo, maar nadat ik de cursus had gevolgd, was ik blij met mijn goede voorbereiding. Tijdens de cursus werd immers verteld dat je het als verloskundige meteen merkt aan een vrouw als de man het niet meer trekt of in paniek raakt. Zij heeft het dan ook moeilijker. Elina werd vijf dagen voor de uitgerekende datum geboren. We waren maar net op tijd in het ziekenhuis, het ging heel snel. Mede daarom is het goed geweest dat ik de cursus heb gevolgd. Zo wist ik wat ik moest doen en raakte ik niet in paniek.

Elise had de nacht ervoor wat buikpijn gehad, maar had niet het idee dat de bevalling zich al aandiende. Die ochtend moest ik naar een vergadering. Later die ochtend belde ik op om te vragen hoe het met haar ging. Aan haar stem hoorde ik dat er iets was. Ik stapte in de auto en toen ik thuiskwam en de tijd tussen de weeën opnam, bleken ze al kort op elkaar te komen. We moesten meteen naar het ziekenhuis. Daar aangekomen, bleek Elise al acht centimeter ontsluiting te hebben. Ze had weeën gehad zonder dat ze het echt door had. Kort daarop kwam onze dochter ter wereld. Ons tweede kind kan ieder moment geboren worden.

Met de tweede zwangerschap ben ik minder bezig geweest. Las ik bij Elina nog over de ontwikkeling van week tot week, nu heb ik dat niet meer gedaan. Wel heb ik opnieuw de cursus gevolgd, als een soort opfriscursus en omdat ik het leuk vond om weer ervaringen te delen met mannen die in hetzelfde schuitje zitten. Samen met Elise ben ik ook naar de partneravond van ‘haar’ zwangerschapscursus Zwanger Actief geweest, heel klassiek. Of je er veel aan hebt als vader in spe? Eigenlijk was er weinig uitleg, alleen maar hoe je kon masseren tijdens de bevalling. Al zit een vrouw daar volgens mij helemaal niet op te wachten! Ik ben er tijdens de bevalling in elk geval niet aan toegekomen.

Zenuwachtig voor de bevalling ben ik eigenlijk nooit geweest. Wel vond ik de allereerste week alleen met de baby behoorlijk eng. Die periode is toch een soort ‘panic attack’, bijvoorbeeld als de baby niet goed wil drinken. Ik zou het eigenlijk wel prettig vinden om na een tijdje een terugkomavond te hebben van de cursus, gewoon om ervaringen uit te wisselen.”

*****

Desmond (39) is verkoper binnendienst. Hij volgde samen met zijn vrouw Quinta (36), en drie andere stellen, de cursus Samen Bevallen toen Quinta zwanger was van dochter Beau (3). Bij zoon Sed (1) volgde hij geen cursus meer.

Desmond: “Ik volgde de cursus in de eerste plaats voor Quinta. Zij wilde graag samen iets doen. Natuurlijk hoopte ik er zelf ook iets van op te steken. Quinta verwachtte wellicht dat ik bij de bevalling zenuwachtig en gestresst zou zijn en hoopte dat de cursus dat probleem zou tackelen. Tot het laatste moment hebben we nog getwijfeld of we zouden gaan. We zagen onszelf al liggen op dat matje, samen met al die anderen. Bang dat we onze tijd gingen verdoen en dat alles gericht zou zijn op de vrouw: puffen en nog meer puffen en verder heel negatief, zo van ‘dat mag je wel eten en dat niet’. Tijdens de eerste cursusavond bleek het gelukkig een doemscenario te zijn. Het was meer een soort theekransje in een huiskamer, maar dan over bevallen. Heel gezellig, eigenlijk. En ondertussen pikte ik veel informatie op. Nooit geweten wat voormelk is, maar dat wist ik na die cursus wel. Het ging ook over weeën en wat er allemaal kan gebeuren tijdens een bevalling. De avonden vlogen voorbij. Doordat de cursus wekelijks was, kon je ook prima even de week doornemen.

Wat ik in elk geval heb geleerd is dat het clichébeeld van mannen dat het allemaal alleen maar om puffen zou gaan, helemaal niet klopt. Er komt een hoop meer kijken bij een bevalling, en daar kun je als man ook een rol in spelen. Mannen onder elkaar doen vaak een beetje lacherig, dat is vooral stoerdoenerij. Dat merkte ik ook aan de vrienden en collega’s die ik vertelde over mijn plannen om een zwangerschapscursus te volgen. In het mannenbedrijf waar ik werk, kreeg ik reacties als: ‘Dat moet je helemaal niet doen, dat is toch een vrouwenzaak.’

De eerste bevalling was een zware. Het begon vrijdagavond met lichte weeën, zaterdagavond werden ze heftiger. Zaterdagnacht daalde de hartslag na het breken van het vruchtwater en moesten we per ambulance naar het ziekenhuis. Daar werd op zondagmiddag om 12.18 uur Beau geboren. Uiteindelijk werd ze gehaald met een vacuümpomp.

Al met al heb ik veel aan de cursus gehad. Het was goed om te weten wat ik kon verwachten van de bevalling. Natuurlijk kun je ook een boek lezen, maar ik ben niet zo’n lezer. Overigens, als ik toch een boek zou moeten lezen, dan zou

het er een zijn over de negen maanden ná de bevalling. Alles draaide om de baby, ik stond er een beetje buiten. Ik had bij de eerste ook niet meteen het gevoel dat ik vader was. Dat kwam pas toen ze ging praten.

Bij ons tweede kind heb ik geen cursus meer gevolgd, Quinta wel. Ik vond dat ik goed genoeg voorbereid was, wist door onze eerste én door Samen Bevallen hoe alles in zijn werk ging en dat gaf voldoende vertrouwen. In tegenstelling tot de eerste bevalling was ik de tweede keer niet zenuwachtig, ook omdat we besloten in het ziekenhuis te bevallen. Het was vooral spannend omdat de baby in het vruchtwater had gepoept en de hartslag iets minder werd. Maar de weeën kwamen al snel regelmatig en binnen vijf keer persen was Sed er, puffen was bijna niet nodig.

De bevallingen gingen totaal anders. Bij de eerste was Quinta in zichzelf gekeerd en had ze meer aan de potige zuster die ze kon fijnknijpen, dan aan mij. Ik merkte toen ook dat humor niet werkte. Wat wel werkte, waren de rugmassages en meepuffen. Bij de tweede bevalling had ik sowieso meer contact met Quinta. Twee maanden na de bevalling was er een terugkomavond. Gezellig, maar omdat het nu vooral over borstvoedingsperikelen ging, vond ik het meer een vrouwending.”

Cursusinfo

Samen bevallen

Hoe? Negen wekelijke cursusavonden van twee uur en een terugkomavond na de bevalling. Met partner. Info: www.samenbevallen.nl

Verkorte weekendcursus Samen Bevallen
Waar? Egmond aan Zee Hoe? van vrijdag tot zondagmiddag. Met partner. Info: www.samenbevallen.nl

Aanpakken voor Aanstaande Vaders
Waar? Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht, Antoniusziekenhuis in Nieuwegein en verloskundigenpraktijk De Schoot in Haarlem. Hoe? Twee avonden van tweeenhalf uur. Alleen voor vaders (in spe). Info: www.vadercursus.nl

Haptonomische Zwangerschapsbegeleiding
Hoe? Per individu/paar verschillend Info: www.vhzb.nl

Interviews: Saskia Verduijn-Deurenberg/ Illustraties: Sevenmine

    Dit artikel is geplaatst in Jij & je kinderen.

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

    De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>